Home > Uncategorized > Kernreflectie bij de HAN

Kernreflectie bij de HAN

Het onderwerp van de etalagebijeenkomst op 15 maart 2012 was ‘Kernreflectie’. Henk Boer, docent Pedagogiek bij de Pabo in Arnhem, deelde zijn ervaringen met het model kernreflectie in het begeleiden van studenten, die persoonlijke problemen hebben die hen belemmeren in hun studie.

Onderwerpen bijeenkomst

Eigenlijk waren er 2 onderwerpen aan de orde binnen deze etalagebijeenkomst. Een pleidooi om binnen de HAN-opleidingen specifieke begeleiding te organiseren voor studenten, die persoonlijke problemen hebben waardoor ze belemmerd worden in hun studie. En verder: bespreking van het concept ‘kernreflectie’ dat door Henk Boer wordt gebruikt in de begeleiding van die studenten.

Kernreflectie noodzakelijk voor professionele ontwikkeling

Henk krijgt studenten doorgestuurd van collega’s en studieloopbaanbegeleiders, omdat deze wat meer aandacht en hulp nodig hebben dan gegeven kan worden in studieloopbaanbegeleiding en door de ongetrainde docent. Het concept ‘Kernreflectie’ dat hij daarbij gebruikt, is ontwikkeld door Fred Korthage. Korthage stelt dat een beroepsopleiding altijd een combinatie is van professionele ontwikkeling en de ontwikkeling van de persoon. Je moet als persoon iets zijn, wil je in je vak iets kunnen betekenen. Voor zijn concept heeft Korthage inzichten van anderen overgenomen en deze gecombineerd met zijn eigen inzichten met betrekking tot reflectie. Volgens Henk Boer is kernreflectie een instrument dat thuishoort in elke hbo-instelling. Kernreflectie is noodzakelijk voor de professionele ontwikkeling.

Reflecteren

In de begeleiding kun je geen oplossing geven voor de vragen van studenten, maar wel helpen met het openen van deuren, hen wel een beetje op weg helpen om wat verdiepender te kunnen denken. In het onderwijs, ook binnen de HAN, worden studenten aangemoedigd om te reflecteren. Bij sommige opleidingen meer, bij andere minder, zo blijkt uit de reactie van de aanwezigen. Soms in alle onderwijsonderdelen, soms alleen in studieloopbaanbegeleiding. Maar hoe vaak wordt er teruggekeken op die reflectie en op de vragen waarmee de student blijkbaar rondloopt. Bij een aantal aanwezigen gebeurt dit in functioneringsgesprekken. Bij veel opleidingen gaat het dan alleen over de beroepstaken en over algemene competenties. Maar hoe vaak vragen we: ‘Wat is er nu in jou dat je de dingen op deze manier doet en waarom dingen je soms tegen houden?’ We geven vaak teveel feedback op de wijze van reflecteren, maar vragen niet door over wat nu vragen en oorzaken zijn. De voorwaarde om problemen te kunnen oplossen, is echter dat studenten er zelf over leren nadenken. Het hoeft natuurlijk niet altijd te gaan over problemen, maar het kan ook gaan over drijfveren, motivaties.

Betekenisvol

Studenten zien reflecteren vaak als een opdracht, maar het gaat er om dat je ze helpt te reflecteren als ze vast lopen, als er frictie optreedt, als ze het nodig hebben. Sommige jonge studenten hebben nog nooit gereflecteerd. Dan is het niet zo erg om ze eerst te leren hoe ze moeten reflecteren, het kunstje aan te leren. Dit moet echter niet langer dan een half jaar duren. Daarna moeten ze het zelf gaan doen en moeten we ze uitdagen tot reflecteren wanneer ze tegen iets aan lopen. Reflecteren moet betekenisvol zijn voor studenten. Bij kernreflectie gaat het om de persoonlijke reflectie: hoe komt het dat het wel of niet goed gaat? Een voorbeeld: een student krijgt steeds te horen dat hij eens wat steviger moet aanpakken. Dat advies wordt steeds herhaald. Maar er wordt niet ingegaan op de vraag waarom hij het niet doet, om wat daar onder zit.

Werkmodel

Korthage heeft een werkmodel uitgewerkt. Het gaat daarbij om fasen van reflecteren (zie sheets). Eerst ervaar je de problematische situatie, daarna word je je bewust van de doeltoestand en van je beperking. Voorts vraag je je af: Welke kwaliteit heb ik en hoe kan ik deze inzetten (acualisatie)? Soms zit je vast in je belemmering. Dat belemmert leren. Het gaat dan bijvoorbeeld om beperkende overtuigingen die je hebt en die je je als kind hebt aangeleerd. Illustratief waren de Groundhog day filmpjes van youtube die getoond werden en waarin duidelijk werd dat men uit het aangeleerde patroon moet komen. Aanwezigen ontrafelden met elkaar een aantal persoonlijke belemmerende situaties voor henzelf. Daarbij werd duidelijk dat delen met anderen een eerste stap is naar verandering. Bij de luisteraar geeft het opening, maar ook spanning en empathie. Weten van je valkuilen geeft nog geen verandering. Soms is het nodig studenten daadwerkelijk in de valkuil te laten staan en hen ernaar te laten kijken (ruimtelijk). Want dan kun je ook kijken naar je uitdagingen. Het gaat om wat Korthage ‘de lift’ noemt: denken, voelen, willen. In het model zitten veel elementen van andere methodieken zoals NLP.

Context

Henk gebruikt dit model bij de begeleiding van studenten die naar hem worden verwezen door collega’s. Het zijn studenten die vastlopen in de studie, die in de knoop zitten. De student loopt vast in zijn beroepsontwikkeling. Dan ga je kijken waar de angel zit in de persoonlijke situatie. Niet therapeutisch, maar je gaat wel zoeken naar het pijnpunt. Dat noemt men kernreflectie. Meestal zijn er niet meer dan 3 sessies. Want studenten moeten niet afhankelijk worden gemaakt. Het gaat er om studenten zelf aan de slag te krijgen. Henk is zelf begonnen met experimenteren met de begeleiding. Hij heeft hiermee een plek gekregen in de SOS groep bij de Pabo. Hij heeft daarvoor de cursussen Korthage 1,2 en 3 gevolgd. Je leert daarbij zelf ook zaken te doorleven, je eigen belemmeringen en valkuilen. Je kunt bijvoorbeeld ook in studieloopbaanbegeleiding inzetten. Het is echter wel van groot belang de student altijd te vragen of deze door wil in een bepaald probleem of niet.

Mensen trainen voor kernreflectie

Henk is van mening dat er binnen de HAN een aantal mensen zouden moeten zijn die getraind zijn in deze wijze van werken. Iets wat tussen studieloopbaanbegeleiding en de psycholoog in zit. De kracht van kernreflectie is dat studenten het zelf moeten doen. Zelf benoemen en zien van stagnaties. Gediscussieerd werd over de vraag of dit werkt bij iedereen? Bij sommige mensen niet maar het gaat er altijd om om het gevoel te bereiken. Mensen in een situatie zetten helpt daarbij.

De bijeenkomst eindigt met een oproep van Henk aan iedereen die interesse heeft om zich bij hem te melden.

Door: Mea Verbunt

Advertenties
Categorieën:Uncategorized
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: